ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
524
سفرنامه شاردن ( فارسى )
چهارم حجرههاى بسيارى بنا شده كه مانند اتاقهاى سه حياط ديگر ايوان و مهتابى دارند . در اين حجرهها طلّاب علوم دينى زندگى مىكنند ، و هزينهء آنان از درآمد اوقاف اين استان تأمين مىشود . عمارتهاى ضريح حضرت معصومه ، در مقابل بنا شده ، و شامل سه بناى باشكوه و مجلل است كه همه در كنار هم ، و در يك رديف قرار گرفتهاند . مدخل بارگاه ميانى كه هجده پا عمق دارد در نهايت شكوه و جلال مىباشد . و سر در آن از سنگهاى مرمر سپيد و شفاف و پرقيمت ساخته شده است . بالاى سر در نيم گنبدى است كه سطح رويهء بيرونى آن از كاشيهاى آبى بسيار زيبايى پوشيده شده و سطح داخليش با لاجورد و آب طلا آذين يافته است . اطراف در عمارت كه دوازده پا بلندى ، و شش پا پهنا دارد از سنگ شفاف و روشنى ساخته شده ، و سطح در با صفحهاى نقرهء خام كه روى آن با طلا و مينا و قلمكارى مزين گشته ، پوشيده شده است . بارگاه حضرت معصومه بنايى هشت ضلعى است كه بالاى آن گنبدى بزرگ و زيبا و باشكوه برافراشته شده است . سطح داخلى بارگاه از پايين به بالا بهقدر شش پا با صفحههاى بزرگى از سنگ سماق براق و موّاجى كه روى آنها با طلا و رنگهاى زيبا شكل گل كشيده شده پوشيده شده و در سطوح بالا و رأس گنبد ميله مانندى ضخيم و بلند به درازاى تقريبى بيست پا افراشته شده كه سر آن منتهى به هلالى است . اين ميله از گلولههايى به اندازههاى متفاوت كه روى هم تعبيه شده تشكيل گرديده است . همهء اين گلولهها كه بنا به اعتقاد ايرانيان توپر مىباشند از طلاى بىغش است ، و اگر اين گفته درست باشد بهاى آنها از ميليونها درمىگذرد ، به هر روى اين تزيينات ، زيبا و ديدنى و بس سنگين قيمت مىباشد . اينست ترجمه و مفهوم دعاها و كلماتى كه در بارگاه آمده است : خدا هميشه بوده ، و هميشه خواهد بود ، و جز پروردگار همهكس و همه چيز نيست و فنا مىشود ، حمد و ثنايى كه دربارهء ذات پروردگار نباشد همه بيهوده و باطل است ، و هر نعمتى كه موهبت الهى نباشد جز سايه و شبحى از نعمت نيست . پاكبازان و پرهيزگاران نبايد به اميد پاداش خدا را ستايش و نيايش كنند . لذّتجويى و پاداشطلبى شيوهء عاشقان راستين نيست . پيوستن به معشوق پايان آرزو و هدف دلدادگان صادق است ، و من از آن از خود گسستهام تا در درياى بىكران فنا بقا يابم . در ميان اين بارگاه قبر متبرك و مطهر حضرت فاطمه دختر گرامى حضرت امام موسى كاظم هفتمين امام شيعيان است . شيعيان بر اين اعتقادند كه جانشينان